Piotr1: /* Linki zewnętrzne */

2008-01-18T16:38:37Z

‎Linki zewnętrzne

Piotr1: /* Linki zewnętrzne */

2008-01-18T16:38:24Z

‎Linki zewnętrzne

Piotr1: /* Linki zewnętrzne */

2008-01-18T16:37:31Z

‎Linki zewnętrzne

Piotr1: /* Zobacz też */

2008-01-18T16:35:23Z

‎Zobacz też

Piotr1: New page: '''IRC''' (ang. ''Internet Relay Chat'') to jedna ze starszych usług sieciowych umożliwiająca rozmowę na tematycznych lub towarzyskich ka...

2008-01-18T16:34:09Z

New page: '''IRC''' (ang. ''Internet Relay Chat'') to jedna ze starszych usług sieciowych umożliwiająca rozmowę na tematycznych lub towarzyskich ka...

Nowa strona

'''IRC''' ([[Język angielski|ang.]] ''Internet Relay [[Chat]]'') to jedna ze starszych usług [[sieć komputerowa|sieciowych]] umożliwiająca rozmowę na tematycznych lub towarzyskich kanałach komunikacyjnych, jak również prywatną z inną podłączoną aktualnie osobą.

Usługa ta funkcjonuje w architekturze [[klient-serwer]], tj. fizycznie składa się z grupy połączonych ze sobą na stałe serwerów oraz programów-klientów. Programy klienckie uruchamiane są przez końcowych użytkowników lokalnie – na ich własnych [[komputer]]ach, lub zdalnie, za pośrednictwem usługi [[SSH]] lub [[telnet]]. Rozmowy w sieci IRC odbywają się na tzw. kanałach, z których część funkcjonuje stale. Inne mogą być uruchamiane przez jednego użytkownika w celu porozmawiania choćby z jedną inną osobą. Można także prowadzić prywatną rozmowę z innym użytkownikiem.

Na ekranie użytkownika przewijają się od dołu do góry ekranu komunikaty wysyłane przez osoby piszące na danym kanale. Komunikaty te pojawiają się zaraz po ich wysłaniu, a ich kolejność jest identyczna z kolejnością napływania do serwera. Uzyskuje się dzięki temu wrażenie rozmowy osób przebywających w jednym pomieszczeniu.

Uczestnicy nie używają zwykle w IRC swoich prawdziwych [[imię|imion]] i [[nazwisko|nazwisk]], lecz posługują się krótkimi [[pseudonim]]ami. Pseudonimy te w [[polski żargon hackerski|gwarze IRC]] popularnie określa się jako '''nickname''' lub krócej '''nick'''.

== Korzystanie z IRC-a ==

Aby skorzystać z IRC-a, należy pobrać z sieci program - klient IRC dla używanego przez siebie systemu operacyjnego, następnie to oprogramowanie trzeba skonfigurować, podając adres najbliższego serwera IRC z sieci, z której zamierza się korzystać, oraz pseudonim pod jakim się chce być widocznym. Po połączeniu się z serwerem należy wybrać jakiś kanał. Nazwy kanałów zazwyczaj zaczynają się od znaku "#" (np. #polska), choć istnieją też kanały o innych właściwościach niż "#" z nazwami zaczynającymi się od znaków "!", "&" czy "+". Wejście na kanał odbywa się zwykle poprzez komendę /join #nazwa_kanału. Lista kanałów jest dostępna przez komendę "/list". Należy się nią jednak ostrożnie posługiwać, gdyż w większych sieciach występują tysiące kanałów. Próby ściągnięcia ich pełnej listy kończą się zazwyczaj odcięciem od serwera. Istnieją też liczne bramki IRC umożliwiające korzystanie z tej usługi przez strony [[World Wide Web|WWW]], bez konieczności instalowania dodatkowego oprogramowania. Mają one jednak zwykle dużo mniejszą funkcjonalność od dedykowanych programów do IRC.

== Opy, boty, splity i lagi ==
Oprócz tworzenia kanałów i rozmawiania w czasie rzeczywistym, protokół IRC umożliwia także przesyłanie plików do wybranych osób i daje szereg narzędzi pozwalających administrować kanałami. Osoba, która założy dany kanał uzyskuje na nim automatycznie prawa operatora (w skrócie '''op'''). Daje jej to możliwość zamykania ust (blokowania możliwości wysyłania komunikatów na kanał) a nawet wyrzucania (kick) i blokowania możliwości wejścia (ban) wybranym osobom. Operator może też nadawać prawa operatora innym użytkownikom, zrównując ich tym samym w prawach z sobą.

Na kanałach działających stale porządku czasem pilnują wyspecjalizowane [[Oprogramowanie|programy]], działające jak zwykłe klienty IRC (udające zwykłych użytkowników). Wykonują one automatycznie rozmaite funkcje porządkowe (np. wyrzucanie za [[wulgaryzm]]y). Programy te zwane są '''botami'''. Na wielu popularnych kanałach dochodzi często do rodzaju przepychanek między skłóconymi operatorami i właścicielami grup botów (tzw. botnetów), zwanych ''[[wojna]]mi opowymi''.

IRC cierpi też na dwie inne przypadłości - [[split (IRC)|splity]] i lagi. '''Split''' to czasowe zerwanie łączności między serwerami. '''Lag''' zaś to spowolnienie pracy całej sieci które powoduje, że komunikaty wysyłane przez użytkowników pojawią się u innych użytkowników dopiero po długim czasie i w niewłaściwej kolejności.

Wszystkie te niedoskonałości tworzą rodzaj [[folklor]]u, a stali użytkownicy IRC-a tolerują je albo nawet lubią.

== Sieci IRC i ich krótka historia ==

Protokół i architekturę IRC wymyślił w [[1988]] roku [[Jarkko Oikarinen]] z [[Finlandia|Finlandii]], w ramach swojej pracy doktorskiej o możliwości prowadzenia teledyskusji za pomocą Internetu. Oikarinen uważał to tylko za rodzaj niezbyt dopracowanego przykładu jednego z możliwych sposobów prowadzenia takiej dyskusji.

Zabawa spodobała się jednak studentom na Uniwersytecie Oulu, którzy uruchomili pierwszy serwer IRC (tolsun.oulu.fi, dziś już nieczynny). Następnie rozesłali do zaprzyjaźnionych administratorów na całym świecie kod źródłowy serwera i klienta IRC.

Powstała w ten sposób pierwsza sieć IRC.

=== EFNet ===

Pierwsza sieć IRC pozwalała dołączać się dowolnym serwerom, co po pewnym czasie zaczęło sprawiać kłopoty. W [[1990]] roku większość administratorów zgodziła się na zmianę zasady otwartości. Pozostała garstka, której przewodził administrator serwera eris.berkeley.edu, została odłączona, a reformatorzy nadali sobie nazwę EFNet (Eris Free Network). Odłączeni nazwali się ANet (Anarchy Net), jednak niedługo potem przestali istnieć. Sieć EFNet ma się dobrze do dziś i jest jedną z czterech największych sieci IRC na świecie.

Pierwszy polski serwer IRC (patrz niżej) został przyłączony w [[1993]] właśnie do sieci EFNet.

=== IRCnet ===
W [[1996]] roku operatorzy IRC nie mogli dojść do porozumienia w sprawie kierunku dalszego rozwoju sieci. Na to nałożyły się problemy z łączem Europa-Ameryka oraz prywatne animozje między administratorami. Skończyło się to tzw. "Wielkim Splitem" - większość serwerów europejskich i azjatyckich odłączyła się od EFNetu i argumentując, że kolebka IRC jest właśnie w Europie, przybrali nazwę "sieć IRC", czyli [[IRCnet]]. Sieć pozwala na nicki od 1 do 15 znaków.

Z IRCnetu obecnie korzysta jednocześnie ok. 100 000 użytkowników - jest jedną z czterech największych sieci IRC na świecie, a także najpopularniejszą siecią IRC w Polsce.

=== Undernet ===
To historycznie druga z sieci ogólnoświatowych, powstała w [[1993]] roku, na początku jako sieć testowa dla botów i deweloperów serwera IRC, potem szybko rozrosła się i jest teraz jedną z czterech największych.

Sieć ta na początku była obsługiwana przez te same serwery IRC co serwery EFnetu, ale wymogi dodatkowych możliwości (m.in. umożliwiających rejestrowanie pseudonimów, kanałów i wzywanie specjalnego bota pilnującego stale porządku na kanale, dzięki czemu nie ma w tej sieci potrzeby stawiania własnych botów) wymusiły zmianę [[Protokoły komunikacyjne|protokołu]] IRC, opartego w Undernecie na tzw. znacznikach czasu (timestamp).

Aktualnie w Polsce nie ma żadnego serwera przyłączonego do sieci Undernet.

=== QuakeNet ===
QuakeNet to czwarta i najmłodsza z wielkich sieci IRC. Powstała w [[1997]] roku jako niewielka sieć dla graczy [[Quake]] i Quakeworld. Charakterystyczne dla QuakeNetu są boty sieciowe "L", "Q" i "S" oraz nastawienie na graczy online. Posiada też stałe kanały służące kojarzeniu graczy i meczów w grach sieciowych.

=== DALnet, USANet i inne ===
Na bazie pomysłu Undernetu zaczęły od [[1995]] roku powstawać kolejne nie połączone ze sobą sieci, z których największą jest chyba DALnet. Mają one zwykle możliwość rejestrowania pseudonimów i kanałów oraz są odporniejsze na splity i lagi, nie cieszą się jednak takim powodzeniem jak IRCnet czy Undernet. Wiele z nich, jak USANet, ma charakter czysto lokalny.

=== Freenode ===
[[Freenode]] powstała w [[2002]] r. na bazie serwera ''irc.openprojects.net'', istniejącego od [[1998]] r. freenode jest siecią skupiającą użytkowników i programistów [[Wolne Oprogramowanie|wolnego oprogramowania]], działającą na protokole zbliżonym do DALnetu.

=== Axenet ===
Axenet powstała w [[2000]] r. Sieć startuje z unrealircd, posiada servisy Anope, które zapewniają bezpieczeństwo ochrony nicków oraz kanałów. Axenet jest siecią przeznaczoną dla wszystkich. Są na niej kanały irc grupy [[SpillGroup]]. Po wielkim 'crashu' servera w [[2003]] r. Axenet odnotowuje wzrost ilości użytkowników.

=== MindForge ===
[[MindForge]] powstało w 1999 roku i stało się siecią do pomocy w programie [[eMule]].

=== Polskie sieci IRC ===
Pierwsze serwery IRC w Polsce połączone były do sieci EFnet. Po podziale sieci EFnet na EFnet i IRCnet polska część pozostała przy sieci IRCnet. Pierwszy serwer został założony przez Grzegorza Aksamita na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie w [[1993]] roku. W ramach tej sieci obecnie pracują w Polsce cztery serwery - warszawski (warszawa.irc.pl), krakowski (krakow.irc.pl), lubelski (lublin.irc.pl) i poznański (poznan.irc.pl) - które są spięte do hub.irc.pl - będącego wyjściem polskiej części IRCnet w świat. Aktualnym koordynatorem polskiej części sieci IRCnet jest Piotr "Beeth" Kucharski.

Drugą pod względem średniej liczby użytkowników siecią IRC w Polsce jest EFnet, posiadający od grudnia [[2000]] roku uruchomiony przez [[ATM S.A.]] polski serwer – irc.efnet.pl. Wciąż trudno tam natrafić na kanały polskich społeczności, niemniej sieć ciągle się rozwija. EFnet jest szczególnie popularny w środowiskach uniwersyteckich oraz Polonii z USA i Australii, których serwery po "Wielkim Splicie" pozostały w sieci EFnet. irc.efnet.pl jest obecnie największym serwerem w kraju pod względem liczby użytkowników. Koordynatorem sieci Efnet w Polsce jest Andrzej Karpiński, były operator sieci IRCnet.

Oprócz tego istnieją rdzennie polskie publiczne sieci IRC nie powiązane z sieciami międzynarodowymi.
Zalicza się do nich m.in:
*[[IRCX.PL]] - sieć założona w 1998 roku i oparta jest o protokół ircx - serwer losowy: ircx.pl, kanal flagowy: #polska.
*[[PolNet]] - prawdopodobnie największa tego rodzaju sieć, do ok. 3000 użytkowników. Działa na protokole ircd-hybrid, podobnym do EFnetu. Oferuje serwisy i spoofy ukrywające host revDNS.
*[[IRC2.PL]] - sieć założona w 2000 roku. Dysponuje linkami do ponad 20 różnych krajów w Europie.
Polskie serwery są koordynowane przez Karola Kowalskiego aka '''VeT''' przy współpracy z czołową firmą Link System / Link Net znaną z portalu ahoj.pl. Liczba użytkowników nadal wzrasta jak popularność sieci.
*[[NPIRCS]] - powstała w [[2005]] roku. Dysponuje 6 [[serwer]]ami, w różnych miastach Polski, średnio 100 użytkowników, w szczycie 700 i ciągle rośnie (po chwilowym spadku popularności w styczniu 2006). Sieć korzysta z serwisów Anope. Serwery działają na oprogramowaniu UnrealIRCd.
*IRCX.net.pl - (dawniej pod nazwą i domeną ircx.eu.org) sieć założona na początku 2000 roku, średnio 60 użytkowników, w szczycie 120 - działa na protokole ircx - 3 serwery. Główny kanał: #Polska
*IFNet - sieć założona w 2002 roku przez grupę administratorów i programistów - entuzjastów IRCd - nieznana liczba użytkowników - działa na irc2.11.x - 4 serwery - 1 w Niemczech i 3 w Polsce, flagowy kanał to #Polska. Nie posiada serwisów, zamiast nich jest tzw. indeks kanałów umożliwiający zarejestrowanie kanału.
*KewlNet - Sieć oferująca serwisy, darmowe konta shell i www. Głowny kanał: #kewlnet.
*[[IRCS]] - Sieć skupiona wokół grupy użytkowników revival. Każde połączenie z siecią IRCS, możliwe jest do wykonania przez protokół SSL, co pomaga w zachowaniu bezpieczeństwa. Przy połączeniach ukrywane są również adresy IP co pomaga w zachowaniu anonimowości.
*[[MaXima]] - Sieć założona w 2006 roku przez grupkę ludzi znających się z Mindforge. Obecnie skupia głównie IRC-owników z tamtej sieci, chociaż zapraszani są także chętni z innych sieci. Jej główny serwer to irc.maxima.org.pl Oferuje bardzo tanie konta BNC (od 1,22 zł przy płatności SMS-em).

Ponadto w wielu lokalnych sieciach, działających w krajach, gdzie żyją polskie społeczności, istnieją często polskie kanały, np.: #polska w Undernecie, #polonia w DALnecie i USAnecie.

== Programy ==
* [[AdiIRC]] - Klient IRC napisany w C#
* [[Konversation]] - Klient IRC dla środowiska KDE
* [[AmIRC]] - Najpopularniejszy klient IRC-a pod systemy [[AmigaOS]]
* [[Chatzilla]] - Wieloplatformowy klient [[Fundacja Mozilla|Fundacji Mozilla]]
* [[irssi]] - Najpopularniejszy klient IRC-a pod systemy Uniksowe
* [[Miranda IM]] (z odpowiednią wtyczką)
* [[mIRC]] - Najpopularniejszy klient IRC-a pod Microsoft Windows
* [[Opera (program)|Opera]] - Przeglądarka [[Internet]]owa dostępna na wielu systemach operacyjnych
* [[XChat]] - Inny popularny klient dostępny na wielu systemach operacyjnych
* [[Pidgin]] - komunikator wieloprotokołowy obsługujący także IRC
* Sieć [[Jabber]] umożliwia korzystanie z IRC-a przy pomocy odpowiednich [[Transport Jabbera|transportów]]
* [[KVIrc]] - Wieloplatformowy klient IRC
* [[IRcap]] - Znany program do [[IRC]]a pod Windows.
* [[UPP]] - [[Program komputerowy|Program]] pod [[Microsoft Windows|Windows]].
* [[mIRGGI]] - Klient IRC pod platformę Symbian.

== Ciekawostka ==
*W ostatnim czasie w czołówkach list przebojów znajdowała się piosenka Boten Anna tematyką nawiązująca właśnie do rozmów na IRC-u.

== Zobacz też ==
{{wikibooks|IRC/Okładka|IRC}}
*[[komunikator internetowy]]
*[[poczta elektroniczna]]
*[[Chat]]
*[[IRCd]]

== Linki zewnętrzne ==
*RFC 1459 - opis protokołu IRC {{lang|en}}
'''Sieci międzynarodowe'''
*[http://www.efnet.org Oficjalna strona EFNetu] {{lang|en}}
*[http://www.ircnet.org Oficjalna strona IRCnetu] {{lang|en}}
*[http://www.undernet.org Oficjalna strona Undernetu] {{lang|en}}
*[http://www.dal.net Oficjalna strona DALnetu] {{lang|en}}
*[http://www.quakenet.org Oficjalna strona QuakeNetu] {{lang|en}}
*[http://www.turkiyemirc.org Oficjalna strona TurkiyeMircu] {{lang|en}}
*[http://www.axenet.org Oficjalna strona Axenetu] {{lang|en}}
*[http://freenode.net oficjalna strona freenode] {{lang|en}}
*[http://www.axenet.org/PL/ Strona polskiej części Axenetu]
*[http://www.irc.pl Strona polskiej części IRCNetu]
*[http://www.mindforge.org/index.php?lang=pl Strona polskiej części MindForge'a]

'''Sieci czysto polskie'''
*[http://www.ircnet.pl Strona PolNetu]
*[http://www.ifnet.de Strona IFNetu]
*[http://www.ircx.net.pl Strona IRCX.net.pl]
*[http://www.npircs.pl Strona NPIRCS]
*[http://www.irc.kewlnet.int.pl Strona KewlNetu]
*[http://www.maxima.org.pl Strona MaXimy]
*[news:pl.irc pl.irc] - [[grupa dyskusyjna]] poświęcona sieci IRC

@@ Linia 110: / Linia 110: @@
 *RFC 1459 - opis protokołu IRC
 '''Sieci międzynarodowe'''
-*[http://www.efnet.org Oficjalna strona EFNetu] {{lang|en}}
+*[http://www.efnet.org Oficjalna strona EFNetu]
-*[http://www.ircnet.org Oficjalna strona IRCnetu] {{lang|en}}
+*[http://www.ircnet.org Oficjalna strona IRCnetu]
 *[http://www.undernet.org Oficjalna strona Undernetu]
 *[http://www.dal.net Oficjalna strona DALnetu]

@@ Linia 112: / Linia 112: @@
 *[http://www.efnet.org Oficjalna strona EFNetu] {{lang|en}}
 *[http://www.ircnet.org Oficjalna strona IRCnetu] {{lang|en}}
-*[http://www.undernet.org Oficjalna strona Undernetu] {{lang|en}}
+*[http://www.undernet.org Oficjalna strona Undernetu]
-*[http://www.dal.net Oficjalna strona DALnetu] {{lang|en}}
+*[http://www.dal.net Oficjalna strona DALnetu]
-*[http://www.quakenet.org Oficjalna strona QuakeNetu] {{lang|en}}
+*[http://www.quakenet.org Oficjalna strona QuakeNetu]
-*[http://www.turkiyemirc.org Oficjalna strona TurkiyeMircu] {{lang|en}}
+*[http://www.turkiyemirc.org Oficjalna strona TurkiyeMircu]
-*[http://www.axenet.org Oficjalna strona Axenetu] {{lang|en}}
+*[http://www.axenet.org Oficjalna strona Axenetu]
-*[http://freenode.net oficjalna strona freenode] {{lang|en}}
+*[http://freenode.net oficjalna strona freenode]
 *[http://www.axenet.org/PL/ Strona polskiej części Axenetu]
 *[http://www.irc.pl Strona polskiej części IRCNetu]

@@ Linia 102: / Linia 102: @@
 == Zobacz też ==
 *[[komunikator internetowy]]
 *[[poczta elektroniczna]]

IRC - Historia wersji

Piotr1: /* Linki zewnętrzne */

Piotr1: /* Linki zewnętrzne */

Piotr1: /* Linki zewnętrzne */

Piotr1: /* Zobacz też */

Piotr1: New page: '''IRC''' (ang. ''Internet Relay Chat'') to jedna ze starszych usług sieciowych umożliwiająca rozmowę na tematycznych lub towarzyskich ka...